Aneta Gruda
Nowa danina od 1 stycznia 2024r. - podatek minimalny
Od 1 stycznia 2024 roku wchodzą w życie przepisy dotyczące nowej daniny- podatku minimalnego. Został on wprowadzony przez Polski Ład i miał zacząć obowiązywać od 2022 roku, ale z uwagi na panujący COVID-19 został odroczony.
Podatek minimalny jest kolejną formą podatku dochodowego od osób prawnych (CIT), który ma na celu opodatkowanie przedsiębiorstw nie generujących dochodów, lub wykazujących go na minimalnym poziomie, bez uzasadnionej przyczyny. W praktyce jednak może on dotyczyć większości spółek, które ponoszą stratę na działalności operacyjnej.
Zgodnie z art. 38ec ustawy o CIT z obowiązku zapłaty podatku minimalnego za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2023 r. zostały zwolnione podmioty, których rok podatkowy pokrywa się z kalendarzowym. Natomiast w przypadku podmiotów, których rok podatkowy nie pokrywa się z kalendarzowym zwolnienie z podatku minimalnego obowiązuje do końca roku 2023.
Kogo dotyczy podatek minimalny:
1. podatników, którzy mają siedzibę lub zarząd na terytorium RP, przez co podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania.
2. podatkowych grupy kapitałowych,
3. podatników prowadzących działalność poprzez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład
- którzy z działalności operacyjnej za dany rok podatkowy ponieśli stratę albo u których udział dochodu w przychodach nie przekroczył wysokości 2%.
Podatek minimalny nie obejmie wszystkich przedsiębiorstw. Art.24ca ust. 2 Ustawy o CIT ogranicza krąg podmiotów objętych opodatkowaniem.
Przepisów o podatku minimalnym nie stosuje się między innymi do podatników:
1. którzy rozpoczęli działalność oraz w kolejno następujących po sobie dwóch latach podatkowych, następujących bezpośrednio po tym roku podatkowym;
2. będących przedsiębiorstwami finansowymi;
3. jeżeli w roku podatkowym uzyskali przychody niższe o co najmniej 30% w stosunku do przychodów uzyskanych w roku podatkowym bezpośrednio poprzedzającym ten rok podatkowy;
4. których udziałowcami, akcjonariuszami albo wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne i jeżeli podatnik nie posiada:
1. bezpośrednio lub pośrednio, więcej niż 5% udziałów (akcji) w kapitale innej spółki lub ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną,
2. innych praw majątkowych związanych z prawem do otrzymania świadczenia jako założyciel (fundator) lub beneficjent fundacji, trustu lub innego podmiotu albo stosunku prawnego o charakterze powierniczym;
5. wchodzących w skład grupy co najmniej dwóch spółek, w której jedna spółka posiada przez cały rok podatkowy bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 75% udział odpowiednio w kapitale zakładowym, kapitale akcyjnym lub udziale kapitałowym pozostałych spółek wchodzących w skład tej grupy, jeżeli:
1. rok podatkowy spółek obejmuje ten sam okres oraz
2. obliczony za rok podatkowy udział łącznych dochodów spółek w ich łącznych przychodach jest większy niż 2% - przy czym przy ustalaniu warunków, o których mowa w lit. a i b, uwzględnia się wszystkie spółki z grupy będące podatnikami, o których mowa w art. 3 ust. 1, lub należące do podatkowej grupy kapitałowej;
6. będących małymi podatnikami.
Ustawodawca przewidział również wyłączenia przedmiotowe wymagające indywidualnej analizy.
Metody obliczenia podatku minimalnego:
Wprowadzone przepisy dają przedsiębiorcom możliwość wyboru korzystniejszej dla nich opcji obliczania podstawy opodatkowania :
- pierwsza opcja opiera się na obliczeniu podstawy jako 1,5 proc. kosztów operacyjnych plus nadmiarowe koszty pasywne.
- druga opcja zakłada obliczenie na podstawie 3 proc. wartości przychodów osiągniętych przez podatnika, wyłączając zyski kapitałowe.
Stawka podatku minimalnego:
Stawka minimalnego podatku dochodowego od osób prawnych wynosi 10% podstawy opodatkowania. Ustalenie podstawy opodatkowania wymaga odrębnych analiz w oparciu o wymogi wskazane w treści art. 24ca Ustawy o CIT. Podatek jest płatny zgodnie ze złożoną deklaracją roczną, czyli za 2024 będzie opłacany w 2025.
Ustawodawca przewidział możliwość obniżenia kwoty minimalnego podatku podlejącego wpłacie do Urzędu Skarbowego o wpłacone wcześniej zaliczki na należny podatek za ten sam rok, obliczony na zasadach ogólnych. Odliczenia tego dokonuje się deklaracji rocznej. Po raz pierwszy obowiązek zapłaty podatku minimalnego CIT wystąpi na początku 2025 roku.
